Zamanın Ustaları Kemeraltı’nda Yaşıyor
İzmir’in asırlık saatçilik geleneği, usta ellerde geleceğe taşınıyor
Zamanın Ustaları Kemeraltı’nda Yaşıyor
İzmir’in asırlık saatçilik geleneği, usta ellerde geleceğe taşınıyor
İZMİR – Teknolojinin hızla geliştiği, dijital saatlerin ve akıllı cihazların günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldiği günümüzde, İzmir’in tarihi Kemeraltı Çarşısı’nda bir meslek sessizce yaşamaya devam ediyor. Yüz yılı aşkın geçmişe sahip saat ustaları, yalnızca bozulan saatleri onarmıyor; aynı zamanda şehrin kültürel mirasını ve geçmişin izlerini de koruyor.
Saatçiliğin kalbi Kemeraltı oldu
İzmir’de ilk saat tamircisinin kim olduğuna ilişkin kesin bir tarihî kayıt bulunmuyor. Ancak Osmanlı’nın son döneminden itibaren Kemeraltı Çarşısı’nın saatçilik mesleğinin merkezi haline geldiği biliniyor. Cumhuriyet’in ilk yıllarında burada açılan dükkânlar, kısa sürede İzmir’in en önemli saat tamir ve satış noktalarına dönüştü.
Asırlık ustalık kuşaktan kuşağa aktarıldı
1920’li yıllarda faaliyet göstermeye başlayan saatçi aileleri, bugün üçüncü ve dördüncü kuşak temsilcileriyle mesleği sürdürmeye devam ediyor. Dededen toruna aktarılan bilgi birikimi sayesinde binlerce mekanik saat yeniden çalıştırılıyor. Kemeraltı’ndaki tarihi dükkânlar, yalnızca ticaretin değil, ustalığın ve sabrın da simgesi olmayı sürdürüyor.
İlk yılların gözde saat markaları
Cumhuriyet’in ilk dönemlerinden itibaren İzmir’e Avrupa’dan getirilen mekanik saatler büyük ilgi gördü.
En çok tercih edilen markalar arasında;
* Omega
* Zenith
* Longines
* Nacar
* Cyma
* Tissot
* Cortebert
* West End Watch
* Roskopf tipi cep saatleri
yer aldı. Özellikle tüccarlar, denizciler ve devlet memurları için kaliteli bir saat, güvenilirliğin ve saygınlığın göstergesi olarak kabul ediliyordu.
Saat tamiri adeta bir sanat
Geçmişte saat tamirciliği tamamen el emeğine dayanıyordu. Ustalar, mekanizmayı onlarca parçaya ayırıyor, her dişliyi tek tek temizliyor, kırılan yayları ve milleri büyük bir hassasiyetle yeniden hazırlıyordu.
Ardından mekanizma özel yağlarla yağlanıyor, tekrar monte ediliyor ve günler süren hassas ayar süreci başlıyordu. Elektronik ölçüm cihazlarının bulunmadığı yıllarda deneyimli ustalar, yalnızca saatin çıkardığı sesleri dinleyerek arızanın yerini tespit edebiliyordu.
Saat Kulesi’nin zamanı da ustalara emanet edildi
İzmir’in simgelerinden biri olan Saat Kulesi’nin mekanik sisteminin bakım ve onarımında da uzun yıllar Kemeraltı’nın deneyimli saat ustaları görev aldı. Bu çalışmalar sayesinde şehrin en önemli simgelerinden biri olan Saat Kulesi, yıllardır düzenli şekilde çalışmaya devam ediyor.
Kaybolmaya yüz tutan bir meslek
Eskiden Kemeraltı’nın birçok sokağında saat tamircisi bulunurken, bugün bu mesleği sürdüren usta sayısı oldukça azaldı. Dijital teknolojilerin yaygınlaşması, mekanik saat kullanımının azalması ve gençlerin mesleğe ilgi göstermemesi nedeniyle saatçilik, yok olmaya yüz tutan geleneksel el sanatları arasında gösteriliyor.
Buna rağmen Kemeraltı’nda görev yapan birkaç usta, yüz yıllık saatleri yeniden hayata döndürerek hem zamanı hem de İzmir’in kültürel mirasını yaşatmaya devam ediyor.
