Latmos Dağları’nda yeni endemik bitki türü keşfedildi

Ege Üniversitesi bilim insanları, Latmos Dağları’nda “Latmos taşkıranı” adı verilen yeni bir endemik bitki türü keşfetti. Dünyada yalnızca sınırlı bir alanda yetişen tür, madencilik faaliyetleri ve habitat kaybı nedeniyle “Kritik Tehlikede” kategorisinde değerlendirildi.

Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibi, Aydın ile Muğla sınırlarındaki Latmos Dağları’nda bilim dünyası için yeni bir bitki türü tanımladı.

Keşif süreci, hekim ve amatör botanikçi Dr. Türker Şengül’ün 2023 yılında gölgeli granit kaya oyuklarında farklı bir bitkiyi görüntülemesiyle başladı. Arazi çalışmaları, morfolojik karşılaştırmalar ve laboratuvar incelemeleri sonucunda bitkinin yeni bir tür olduğu belirlendi.

Adı “Latmos taşkıranı” oldu

Yeni türe, Dr. Türker Şengül’ün oğlu Alp Şengül’e atfen “Saxifraga alpsengulii” bilimsel adı verildi. Bitkinin Türkçe adı ise yetiştiği bölge nedeniyle “Latmos taşkıranı” olarak önerildi.

Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve doktora öğrencisi Aşkın Öykü Çimen tarafından bilimsel makalesi hazırlanan türün çizimleri, bitki ressamı Hazelnas Varol tarafından yapıldı.

Türkiye’deki taşkıran türü sayısı 25’e yükseldi

Yeni keşifle birlikte Türkiye’de bilinen taşkıran türü sayısı 25’e, endemik tür sayısı ise 5’e çıktı. Nemli granit kaya çatlakları ve küçük mağara girişlerinde yetişen bitki, parlak altın sarısı çiçekleriyle dikkat çekiyor.

Madencilik faaliyetleri tehdit ediyor

Latmos taşkıranının dünyada yalnızca bu bölgedeki dar bir alanda yaşadığını belirten Prof. Dr. Yıldırım, madencilik faaliyetlerinin türün yaşam alanını ve Latmos’un doğal-kültürel mirasını tehdit ettiğini söyledi.

Dar yayılış alanı ve habitat bozulması riski nedeniyle “Kritik Tehlikede” kategorisinde değerlendirilen yeni türün korunması gerektiği vurgulandı.